ضبط ديوان و مثنوى ، اختلاف زيادى داشت ، به علَّت اينكه ضبط خوارزمى احتمالا بر اساس نسخه اى ، اگر چند نامعتبر ، ولى كهن ، بوده است ، از آوردن صورت مضبوط در نسخه هاى شرح فصوص عدول نكردم . بعنوان نمونه به موارد زير توجّه بفرماييد : 1 - ضبط خوارزمى 453 : زان شاه كه او را هوس طبل و علم نيست ديوانه شدم بر سر ديوانه قلم نيست از دور بينى تو مرا شخص رونده زان شخص بپرهيز كه او غير عدم نيست پيش آ و عدم شو كه عدم معدن جانست ليكن نه چنان جان كه بجز غصه و غم نيست - كه مصراع چهارم و ششم در ديوان شمس ، تصحيح فروزانفر 1 / 199 چنين است : آن شخص خيالست ولى غير عدم نيست / اما نه چنين جان كه بجز غصه و غم نيست . و به اين بيت توجّه بفرماييد ، ضبط خوارزمى 430 : دل تست چون چراغى بگرفته شش فتيله همه از چه گشت روشنگر ازين شرر نداى ؟ ضبط فروزانفر 6 / ب 30025 سر تست چون چراغى ، بگرفته شش فتيله همه شش ز چيست روشن اگر آن شرر ندارى نجيب مايل هروى 1 / 6 / 1364